Bibliografie i cyfrowe bazy dokumentów źródłowych

 

W ramach projektu BazHum, realizowanego przez Muzeum Historii Polski w Warszawie otwierającego dostęp do zasobów humanistycznych i społecznych w internecie uruchomiono szereg baz dokumentów źródłowych:

  1. Kolekcja Mazowieckie Czasopisma Humanistyczne
  2. Powstanie 1863 r.. Pamiętniki i wspomnienia
  3. Starodruki
  4. Repozytorium Dziennika Ustaw RP na Uchodźstwie

Kolekcja Mazowieckie Czasopisma Humanistyczne zawiera zdigitalizowane czasopisma dotyczące historii, kultury i społeczeństwa Mazowsza. Baza została utworzona przez Muzeum Historii  Polski we współpracy z regionalnymi instytucjami kultury. Obecnie kolekcja składa się z 9,5 tys. artykułów z 17 mazowieckich czasopism historycznych. Pełne teksty artykułów wraz z opisami bibliograficznymi można wykorzystywać w ramach dozwolonego użytku. W 2012 roku udostępniono między innymi tytuły takie jak “Almanach Muzealny”, “Kronika Zamkowa”, “Notatki Płockie”, “Rocznik Mazowiecki” czy “Rocznik Towarzystwa Naukowego Warszawskiego”.

Powstanie 1863 r. Pamiętniki i wspomnienia - to kolekcja dzieł dotyczących powstania styczniowego, udostępnionych do przeglądania i pobierania z sieci. Część z nich została udostępniona w Radomskiej Bibliotece Cyfrowej, pozostałe publikacje dostępne są w innych bibliotekach cyfrowych. W kolekcji znajduje się m.in. dzieło zbiorowe „W czterdziestą rocznicę powstania styczniowego 1863-1903”, które pozwoliło historykom odtworzyć kampanię Mariana Langiewicza, oraz „Wspomnienia z powstania i pobytu na Syberii” Henryka Samborskiego, dokumentujące dalsze losy wielu powstańców.Udostępnione pamiętniki i wspomnienia są szczególnie ważnymi źródłami historycznymi, ponieważ przedstawiają wydarzenia nie tylko z politycznego punktu widzenia, co przy niewielkiej liczbie zachowanych dokumentów Rządu Narodowego ma olbrzymie znaczenie, ale i opisują powstanie z perspektywy świadków, społeczeństwa. Więcej o roli pamiętników i wspomnień w badaniach nad powstaniem styczniowym przeczytać można we wprowadzeniu do kolekcji „Powstanie 1863 r.” autorstwa prof. Wiesława Cabana. Więcej informacji o kolekcji

Starodruki - to kolekcja 609 starych druków (145 512 stron) ze zbiorów Biblioteki Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Poszczególne starodruki przeglądać można bezpośrednio na stronie lub pobrać je i zapisać na własnym komputerze w jednym z dwóch formatów – PDF lub JPG. Dzięki serwisowi www.starodruki.ihuw.pl  możliwe jest zaprezentowanie materiałów dotąd nie udostępnianych ze względu na zły stan zachowania. Narzędzie do prezentacji starodruków jest dostępne na wolnej licencji GNU.Projekt zrealizowała Fundacja Naukowa Przyjaciół IH UW „Klio” i Muzeum Historii Polski przy dofinansowaniu z programu „Dziedzictwo Cyfrowe” Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.  

Repozytorium Dziennika Ustaw RP na Uchodźstwie - to udostępniona pełna dokumentacja polskiej państwowości w Londynie przez cały okres wojny i Polski Ludowej, od 31 października 1939 r. aż do ostatniego numeru z 22 grudnia 1990 r. wraz z późniejszymi materiałami uzupełniającymi. Dziennik Ustaw składa się z trzech części: aktów normatywnych, będących źródłem prawa, urzędowych tekstów Prezydenta, Prezesa Rady Ministrów i Naczelnego Wodza (budżety państwa, wykazy osób odznaczonych oraz inne) oraz tekstów nieurzędowych, m.in. komunikatów. Paradoksalnie nie ma w nim ustaw, jako że Sejm i Senat zostały rozwiązane na mocy Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 30 listopada 1939 roku. W czasie przerwy w funkcjonowaniu odpowiednich ciał ustawodawczych, stanowienie prawa pozostawało w gestii prezydenta (dekrety i zarządzenia) i rządu (rozporządzenia i zarządzenia).

Pozostałe polecane przez nas bibliografie i cyfrowe bazy dokumentów źródłowych:

Wersja elektroniczna Bibliografii Historii Polskiej, opracowana we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej, zawiera te same dane, co kolejne roczniki wydawane w formie książkowej przez Instytut Historii PAN. Aktualnie wersja elektroniczna pozwala na wyszukiwanie danych w rocznikach 1990–2005. W najbliższym czasie zostanie uzupełniona o rocznik 2006 i roczniki 1988–1989. W roku 2010 planowane jest stopniowe zdigitalizowanie roczników 1980–1987 oraz uzupełnienie bazy o rocznik 2007.

EBBE jest obliczonym na kilka lat projektem realizowanym w Centrum Badawczym Bibliografii Polskiej Estreicherów przy Uniwersytecie Jagiellońskim, które dysponuje wyłącznie prawami do jej opracowania. Baza obecnie znajduje się w stadium realizacji, ale już w tej chwili możliwe jest korzystanie z niej: praktycznie z miesiąca na miesiąc w coraz szerszym (pełniejszym) zakresie. W przyszłości będzie się ona składała z dwóch podzespołów, zgodnie z dwoma podstawowymi seriami Bibliografii Polskiej: staropolską i dziewiętnastowieczną oraz materiałów do przyszłych uzupełnień Bibliografii Polskiej Estreicherów. Uzupełnień tych na razie nie poddajemy opracowaniu naukowemu, zamieszczając je in extenso bez korekty, jako cytaty naukowe, na podstawie dostępnych źródeł. EBBE udostępnia systematycznie również zeskanowane stronice drukowanej wersji Bibliografii Polskiej.

Centralna Baza Judaików to internetowa baza danych o zabytkach i dokumentach związanych z kulturą żydowską, rozproszonych w Polsce i na świecie. Muzeum Historii Żydów Polskich udostępnia w niej opisy i fotografie w technologii 2D i 3D ponad 3000 obiektów z kolekcji własnej oraz Żydowskiego Instytutu Historycznego – pierwszego partnera projektu. Wkrótce baza będzie powiększana o zasoby nowych partnerów. Projekt finansowany jest ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach Programu Wieloletniego Kultura+, którego operatorem jest Narodowy Instytut Audiowizualny. (źródło: Muzeum Historii Żydów Polskich)

„Indeks Represjonowanych” to jedyny w Polsce program badawczy zajmujący się całościową imienną dokumentacją losów obywateli polskich represjonowanych przez organa władzy sowieckiej w latach 1939–56. Bazę danych Indeksu tworzą komputeryzowane dane z ankiet personalnych represjonowanych oraz zbiorowych materiałów źródłowych. Baza ta, dostępna jedynie w siedzibie KARTY, liczy obecnie ok. 980.000 biogramów (każda informacja źródłowa wprowadzana jest do bazy oddzielnie, zatem jedna osoba może występować kilkakrotnie). Program realizowany jest od stycznia 1988 przez Archiwum Wschodnie, a następnie Ośrodek KARTA. Po 1991 roku dostęp do posowieckich materiałów archiwalnych, pozyskiwanych za pośrednictwem Stowarzyszenia „Memoriał” w Rosji, pozwolił na sprofesjonalizowanie metodologii programu. Usystematyzowano kategorie represji i podjęto badania weryfikacyjne oraz statystyczne. Celem programu, realizowanego w ścisłej współpracy z „Memoriałem”, stało się opracowywanie w obrębie poszczególnych kategorii możliwie kompletnych, zweryfikowanych zestawień imiennych — dane sowieckie porównywane są z polskimi.

to internetowe repozytorium zdigitalizowanych materiałów z Archiwum Instytutu Literackiego. W udostępnionej i sukcesywnie poszerzanej bazie znajdują się wersje wszystkich wydań paryskiej „Kultury” z lat 1947-2000 (637 numerów). W wersji elektronicznej udostępniane są także „Zeszyty Historyczne” z lat 1962 – 2010 (171 numerów) oraz materiały z archiwum Instytutu Literackiego – w tym. m.in. teksty, fotografie i informacje o postaciach skupionych wokół Jerzego Giedroycia. Wśród zgromadzonych w bazie źródeł nie brakuje również obszernej korespondencji J. Giedroycia z najwybitniejszymi polskimi intelektualistami, a także wywiadów, filmów i nagrań archiwalnych

Celem projektu Wirtualna Czytelnia Bibuły jest digitalizacja i prezentacja na stronach Encyklopedii Solidarności pism, gazetek i biuletynów ukazujących się poza cenzurą w latach 1976-1989 oraz legalnej prasy związkowej z lat 1980-1981. Prezentowany obecnie zasób obejmuje kilka tysięcy numerów ponad stu tytułów (prawie 100 tysięcy stron). Jest to jednak tylko niewielka część tego, co ukazało się w tzw. drugim obiegu. Prace nad digitalizacją trwają nadal i sukcesywnie będziemy dodawać nowy materiał, a także uzupełniać braki.

Zasoby polskie ICM. Kolekcja wybranych książek z zakresu humanistyki i nauk społecznych, zdigitalizowana w roku 2007.

Nowości wydawnicze

Konkurs imienia profesora Jerzego Michalskiego na najlepszą recenzję naukową z zakresu historii (zgłoszenia do 31 X 2017)

Filmy historyczne

"Jak Pan Bóg pozwoli zmartwychwstać" - przedpremierowy pokaz filmu, 2 listopada 2016