Artykuł

22 wrzesień 2017

CfP: Konferencja naukowa „Praca przymusowa podczas II wojny światowej, jej pamięć i konsekwencje” – Szczecin, 8–9 V 2018 (zgłoszenia do 31 I 2018)

Kategoria: Konferencje, XXw, Aktualności, Historia społeczna, Historia polityczna, Historia i pamięć

 

 

Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Szczecinie

W dniach 8-9 maja 2018 roku, w Szczecinie odbędzie się konferencja naukowa „Praca przymusowa podczas II wojny światowej, jej pamięć i konsekwencje” . Organizatorami konferencji są szczeciński oddział Instytutu Pamięci Narodowej oraz Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego

 

Organizatorzy spotkania pragną, by stało się ono okazją do opowiedzenia  o postawie polskiego i niemieckiego świata naukowego wobec zjawiska pracy przymusowej w latach 1939-1945, w tym o aktualnym stanie badań oraz zasobach w poszczegуlnych centralnych i regionalnych archiwach oraz instytucjach gromadzących materiał źródłowy na ten temat. Celem konferencji jest również stworzenie warunków do lepszego wzajemnego poznania się badaczy z obu krajów, manifestującego się przede wszystkim autentycznym zainteresowaniem krajem i historią sąsiada, jego chwalebnymi i wstydliwymi kartami historii, jego traumami, wynikającymi z konsekwencji, jakie przyniosło zjawisko pracy przymusowej. Organizatorzy konferencji chcieliby także za pośrednictwem tej konferencji stać się orędownikami i kustoszami pamięci o robotnikach przymusowych III Rzeszy, których polscy przedstawiciele nie posiadają miejsca w przestrzeni symbolicznej i sakralnej świąt państwowych czy kościelnych, dnia opłakiwania swoich traum i ,,utraconej młodości”. Konferencja będzie również próba ocalenia od zapomnienia świadectw odchodzącej na naszych oczach generacji byłych robotników przymusowych, ukazanie ich tragizmu i heroizmu na przykładzie losów konkretnych osób – mężczyzn, kobiet i dzieci – którzy stali się ofiarami tego dwudziestowiecznego niewolnictwa oraz nienawiści, mającej swoje korzenie nie tylko w ideologii nazistowskiej. Przedmiotem zainteresowania stanie się też analiza problematyki odszkodowań, czyli finansowego zadośćuczynienia dla byłych robotników przymusowych z całej Europy, w tym zwłaszcza z Polski, w ujęciu historycznym, porównawczym oraz instytucjonalnym, które to zagadnienie rzadko podejmowane jest w na niwie naukowo-badawczej. Tematem dyskusji będzie ponadto zagadnienie form edukacji historycznej, w tym różnorodne polskich i niemieckie projekty szkolne oraz muzealne podejmowane w tej materii. Wreszcie ostatnim motywem konferencji będzie historia pracy przymusowej i sezonowej w Niemczech (w tym dzieje polskiego wychodźstwa zarobkowego w tym kraju), sięgająca swą genezą przełomu XIX i XX wieku oraz lat I wojny światowej, kiedy kształtowały się określone mechanizmy wykorzystywania i dyskryminacji obcej siły roboczej w rolnictwie oraz przemyśle zbrojeniowym, które zostaną później skutecznie wykorzystane przez reżim nazistowski podczas kolejnej wojny.

 

Planowane jest poruszanie podczas konferencji następujących obszarów i problemów badawczych:

 

  • Stan, metody i kierunki badań historycznych na temat pracy przymusowej w Polsce i w Niemczech
  • Materiały źródłowe w poszczególnych archiwach i innych instytucjach badawczych oraz muzealnych odnoszące się do problematyki pracy przymusowej
  • Praca przymusowa w okupowanej Europie w latach 1939–1945 – skala zjawiska, rekrutacja do „pracy w Rzeszy”, siła robocza jako „zdobycz wojenna” – polityka Niemiec w poszczególnych krajach, życie codzienne i warunki bytowe robotników, formy i miejsca pracy przymusowej (rolnictwo, budownictwo, przemysł zbrojeniowy i inne), obozy pracy przymusowej, fenomen pracy przymusowej w aspekcie porównawczym i regionalnym, postawy Niemców wobec robotników przymusowych.
  • Historia pracy przymusowej i sezonowej w Niemczech przed 1939 r.
  • Kształtowanie się pamięci o ofiarach pracy przymusowej w Europie Środkowo-Wschodniej i Zachodniej, obecność tego zagadnienia w przestrzeni publicznej i regionalnej, formy upamiętnienia, miejsca pamięci, rola mediów w różnych państwach regionu
  • Edukacja historyczna – projekty muzealne, szkolne i inne dotyczące fenomenu pracy przymusowej
  • Wspomnienia świadków czasu – losy wojenne i powojenne konkretnych robotników przymusowych. Znaczenie oral history w badaniach nad pracą przymusową
  • Rozrachunek z pracą przymusową i jej następstwa. Odszkodowania i wsparcie finansowe ze strony Republiki Federalnej Niemiec oraz poszczególnych koncernуw i przedsiębiorstw niemieckich dla byłych robotników przymusowych w różnych krajach europejskich

Do wzięcia udziału w konferencji organizatorzy zapraszają historyków, archiwistów i nauczycieli z Polski oraz Niemiec, którzy w swoich badaniach i lub w działalności edukacyjnej zajmują się tematyką pracy przymusowej, jej genezą, oddziaływaniem i skutkami, a także zagadnieniami odszkodowań finansowych dla byłych robotników przymusowych.

 

Przewiduje się wydanie drukiem dwujęzycznego (jęz. polski i niemiecki) recenzowanego tomu studiów.  Teksty referatów powinny zostać wysłane do 3 września 2018 r. Teksty powinny być dostosowane do instrukcji wydawniczej IPN.

 

Komitet Organizacyjny:

Prof. zw. dr hab. Włodzimierz Stępiński (Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego)

Prof. zw. dr hab. Wojciech Skóra  (Akademia Pomorska w Słupsku)

Dr Paweł Skubisz (Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie)

Mgr Jolanta Aniszewska (Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Stargardzie)

Dr Tomasz Ślepowroński (Instytut Historii i Stosunkуw Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego)

 

Sekretarz konferencji:

Dr Wojciech Wichert (Instytut Pamięci Narodowej, oddział w Szczecinie) wojciech.wichert@ipn.gov.pl, tel. (+48) 91 31 29 417

Osoby zainteresowane udziałem w konferencji proszone są o przesłanie wypełnionego formularza zgłoszeniowego na poniższy adres (drogą elektroniczną lub tradycyjną) do 31 stycznia 2018 r:

 

Wojciech Wichert

e-mail: wojciech.wichert@ipn.gov.pl

 

Adres do korespondencji:

Oddziałowe Biuro Badań Historycznych IPN w Szczecinie

ul. Wojska Polskiego 7, 70-470 Szczecin

 

Konferencja będzie toczyć się w językach polskim i niemieckim.

 

 

Źródło: Instytut Pamięci Narodowej

Nowości wydawnicze

Promocja książki „Anna Walentynowicz 1929–2010”, Gdańsk, 30 X 2017

Filmy historyczne

"Jak Pan Bóg pozwoli zmartwychwstać" - przedpremierowy pokaz filmu, 2 listopada 2016